AMSTERDAM HAVENS - OOST

Architectuur en omgeving.

Buitengewone moderne architectuur en interessante historische gebouwen in een aantrekkelijke, waterrijke omgeving.

Havens-Oost - Rietlandpark 2003 

Het gebied Havens-Oost is gelegen op een aantal eilanden en schiereilanden aan het IJ en aan voormalige havenbekkens. Havens-Oost ligt aan de oostzijde van het centrum van Amsterdam, ongeveer tussen het Centraal Station en de ringweg A 10.
De architectuur van dit gebied is heel karakteristiek. Er zijn vele aantrekkelijke, buitengewone moderne gebouwen, interessante historische havengebouwen en vele woonboten, vaak op oude vrachtschepen, die de herinnering aan de geschiedenis van de voormalige haven bewaren.
Op de meeste plaatsen is er een weids uitzicht over het water.

De diverse grotere en kleinere eilanden zijn met elkaar verbonden door een groot aantal bruggen, die vaak een bijzondere vormgeving hebben.

Havens-Oost - bij Entrepotbrug Het gebied is dicht bebouwd, voornamelijk met appartementsgebouwen, maar er is ook een groot aantal kleine parken en binnentuinen, die de moeite van een bezoek waard zijn.
Verder zijn er een aantal cafe's en restaurants met terrassen aan het water of aan de rand van een park.





In het centrale gebied van Havens-Oost vindt men een aantal aparte, opmerkelijk vormgegeven moderne appartementsgebouwen. Ook bevinden zich daar een aantal interessante historische gebouwen, die verbonden zijn met de geschiedenis van de voormalige haven.

Aan de IJ-oever ligt bijvoorbeeld het Lloyd hotel. In het begin van de twintigste eeuw was dit een hotel voor emigranten die vanuit Midden-Europa naar diverse gebieden in Amerika reisden. Sindsdien heeft het hotel een turbulente geschiedenis gehad. Sinds enkele jaren is het gerenoveerd en het is nu weer een hotel en cultureel centrum.
Naast het Lloyd hotel liggen het voormalige Lloyd quarantainegebouw en het Lloyd koffiehuis: beide huisvesten nu een cafe-restaurant en culturele voorzieningen. De drie Lloyd gebouwen hebben alle drie een terras aan de rand van het Rietlandpark.

Havens-Oost - gebouw SfinxHet fraai vormgegeven en vooraanstaande Muziekgebouw aan 't IJ (IJsbreker / Bimhuis) en de nieuwe passagiersterminal voor cruiseschepen liggen ook aan de zuidelijke IJ-oever, in de buurt van het Centraal Station.





De nieuwe Centrale Bibliotheek van Amsterdam bevindt zich op het Oosterdokseiland. Dit kleine eiland is nu nog in ontwikkeling.

Op en nabij de Oostelijke Eilanden vindt men nog historische havengebouwen uit de 17e en 18e eeuw, bijvoorbeeld een oud VOC gebouw met de voormalige lijnbaan van deze scheepvaartmaatschappij.
Aan de zuidzijde van dit gebied ligt een kleine historische scheepswerf die bezocht kan worden.
Iets westelijker ligt het Scheepvaartmuseum, een museum dat ook een collectie historische schepen heeft, waaronder een VOC-schip.

Havens-Oost - gebouw Kolhoff en Mien Ruys parkIn Havens-Oost staan nog een aantal voormalige pakhuizen: de meeste daarvan zijn nu gerenoveerd en bevatten appartementen.

In een van de gerenoveerde pakhuizen, het gebouw Brazilie, dat vroeger in gebruik was voor de opslag van cacao, is nu een winkelcentrum gevestigd.

Een ander voormalig pakhuis wordt nu gebruikt door het Internationale Instituut voor Sociale Geschiedenis. Dit instituut heeft een goede, internationaal bekende bibliotheek.

Naast dit gebouw ligt het Persmuseum.

In het voormalige pakhuis de Zwijger zijn broedplaatsen, culturele voorzieningen en media-instellingen gevestigd.

Havens-Oost - middengebiedLoods 6, een ander voormalig pakhuis op het KNSM eiland, bevat nu een aantal art & design winkels.

Het voormalige hydraulische energiestation ('de stoomfabriek') is opgeknapt. De populaire club Panama, met cafe, restaurant, dansgelegenheid en voorstellingen is nu in de Stoomfabriek gevestigd. Deze club heeft ook een groot terras met schommelstoelen in de tuin.


Op het voormalige Stork-terrein, naast het voormalige rangeerterrein zijn ook een aantal bedrijven en instellingen op het gebied van cultuur en media gevestigd.
Dit gebied is nog in ontwikkeling.

Een aantal historische schepen bevatten restaurants met terrassen op het dek. Deze schepen liggen vrijwel allemaal aan de IJ-oevers.


Het centraal gelegen deel van het gebied ligt nabij de voormalige stadswallen met verdedigingswerken uit de 17e eeuw. Daar is niet veel meer van overgebleven, maar er zijn nog enkele sporen van de voormalige verdedigingswerken te vinden.
Op een van de overgebleven bolwerken net ten zuiden van het voormalige havengebied staat nog een oude windmolen.
Brouwerij het IJ is hier nu in gevestigd: men schenkt daar ook zelfgebrouwen Amsterdams bier in een bijpassende ambiance.Havens-Oost - brug van Borneo naar Sporenburg eiland
Het restaurant Jaap Hannis, dat alleen op een klein eilandje ligt, onder een nieuw appartementengebouw dat zich door de omgeving slingert, is naar een ander voormalig bolwerk genoemd dat zich ongeveer op die plek bevond.

Het oostelijke gedeelte van het gebied heeft veel laagbouw, een aantal appartementsgebouwen, bijvoorbeeld in voormalige pakhuizen en een groot aantal woonboten. Men heeft daar vrijwel overal een prachtig uitzicht over het water.

Het noordwestelijk gedeelte van het gebied bestaat uit nieuwbouw met een knipoog naar de stijl van de 17e eeuw. Er zijn daar ook smalle grachten met grachtenpanden. Dit gebied sluit namelijk ruimtelijk gezien aan bij het 17e eeuwse grachtengebied van Amsterdam.
Tussen de huizenblokken bevinden zich gevarieerde binnentuinen.

Het zuidwestelijk gedeelte is voornamelijk in de twintigste eeuw tot woongebied omgevormd: dit was het gebied waar veel havenarbeiders woonden: ze werkten in de nabijgelegen havens. Er zijn ook een aantal oudere gebouwen bewaard gebleven in dit voormalige 19e eeuwse havengebied.

Hieronder staat een foto uit 2003, toen de bouw van Havens-Oost nog in volle gang was.

  Havens-Oost - zicht op gebouw Hoop, Liefde en Fortuin

Zie ook:
sociaal leven en uitgaansleven


home